Ахлах сургуулийн сургалтын хөтөлбөр 3 жил үргэлжилдэг. Дунд сургуулиа төгссөн эсвэл мэргэшлийн шалгалт гэх мэт дунд сургуулийн төгсөгчтэй тэнцэх шалгалтанд тэнцсэн хүмүүс ахлах сургуульд элсэх боломжтой. Сургуулийг ерөнхий ахлах сургууль, тусгай зориулалтын ахлах сургууль, мэргэжлийн ахлах сургууль, хувийн ахлах сургууль гэж дөрвөн төрөлд хуваадаг. Сурагч сонгох арга нь си (хот), до (муж), сургуулийн төрлөөс хамааран өөр өөр байдаг. Боловсролын зардлын ачааллыг хөнгөвчлөхийн тулд ахлах сургуулийн элсэлтийн төлбөр/сургалт, сургуулийн үйл ажиллагааг дэмжих төлбөр, сурах бичгийн зардлыг багтаасан ахлах сургуулийн үнэ төлбөргүй боловсролыг 2020 оноос хоёр болон гуравдугаар ангийнханд хэрэгжүүлж байгаа бөгөөд 2021 он гэхэд бүх ангид хэрэгжүүлнэ. Гэхдээ сургуулийн захирал нь элсэлтийн болон сургалтын төлбөрийг тогтоодог зарим хувийн сургууль (бие даасан хувийн ахлах сургууль, зарим тусгай зориулалтын ахлах сургууль гэх мэт) нь үнэ төлбөргүй боловсролд хамаарахгүй ч санхүүгийн бэрхшээлтэй гэр бүлийн сурагчид дэмжлэг, сургалтын төлбөрийн тэтгэмж авах боломжтой.
Ахлах сургуулийн боловсрол нь бусад сургуулийн (бага ба дунд сургууль) нэгэн адил хичээлийн сургалт, бүтээлч туршлагын үйл ажиллагаанаас бүрддэг. Дунд сургуулийн боловсролын ололт амжилтад тулгуурлан сурагчдын ур чадвар ба авъяас чадварт нь тохируулан ажил мэргэжлийн чиг баримжаа олгох, дэлхийтэй харилцах ардчилсан иргэний чанарыг төлөвшүүлэх зорилготой. Ахлах сургуулийн кредитийн тогтолцоог 2025 оноос эхлэн ахлах сургуулийн нэгдүгээр курсын оюутнуудаас эхлэн бүрэн хэрэгжүүлнэ. Үүгээр суралцагчид өөрийн мэргэжлийн чиглэл, ур чадварын дагуу хичээлээ сонгон суралцаж, төгсөлтийн шалгуурт тэнцсэн хичээлийн кредит авч, үүнийг хуримтлуулснаар 192 ба түүнээс дээш кредит авсан бол, гурван жилийн дараа төгсөх боломжтой.
Ахлах сургуулийн хичээлүүд нь ерөнхий болон төрөлжсөн хичээлүүдээс бүрдэнэ. Ерөнхий хичээлүүд нь сурагчдын үндсэн хичээлүүд бөгөөд мэргэшсэн хичээлүүд нь оюутнуудын ажил мэргэжлийн чиг хандлага, ур чадварын дагуу сонгох боломжтой хичээлүүд юм. Сурагчид солонгос хэл, математик, англи хэл, нийгэм судлал (түүх ба ёс суртахууны боловсрол үүнд орно), шинжлэх ухаан, биеийн тамир, урлаг, технологи, гэрийн эдийн засаг/мэдээлэл зүй/хоёр дахь гадаад хэл/сонгодог хятад хэл/либерал урлаг зэрэг хичээлүүдийг сурдаг. Нэмж дурдахад, бүтээлч туршлагын үйл ажиллагаа нь бага, дунд сургуулийнхтай адил бүтэцтэй бөгөөд өөрийн үзэмжийн болон өөрийгөө удирдах үйл ажиллагаа, клубын үйл ажиллагаа, ажил мэргэжлийн үйл ажиллагаа (ахлах сургуулийн хоёр, гуравдугаар ангид зориулсан, дурын үйл ажиллагаа, клубын үйл ажиллагаа, сайн дурын үйл ажиллагаа, ажил мэргэжлийн үйл ажиллагаа) зэргээс бүрддэг. Эдгээр үйл ажиллагаа нь хамт олны мэдрэмж дээр тулгуурлан хуваалцах, халамжлах дадлага хийх чадварыг төлөвшүүлэх, ажил мэргэжлийн замналаа бэлтгэх, төлөвлөхөд чиглэгддэг. Ахлах сургуулийн хичээл 50 минут үргэлжилдэг бөгөөд ихэвчлэн сургуулиуд өдөрт зургаагаас долоон хичээлтэй байдаг.
| (1) Энгийн ахлах сургууль | Олон төрлийн салбарын ердийн боловсролыг олгодог ахлах сургуулийн хэлнэ. Ахлах сургууль дундаа хамгийн их хувийг эзэлдэг ба бүс нутгаасаа шалтгаалан интернетээр бүртгэн ерөнхий дүн нь сургуулий н захирал шалгаж авдаг байна. |
|---|---|
| (2) Тусгай ахлах сургууль | Тусгай зориулалтын ахлах сургууль нь тусгай чиглэлээр мэргэшсэн, мэргэжлийн боловсрол олгох зорилготой. Эдгээр ахлах сургуулиудад шинжлэх ухааны авъяас чадварыг хөгжүүлэх шинжлэх ухааны ахлах сургууль (шинжлэх ухааны ахлах сургууль), гадаад хэлний мэдлэгтэй дэлхийн авъяас чадварыг хөгжүүлэх гадаад хэлний болон олон улсын ахлах сургууль (гадаад хэлний ахлах сургууль, олон улсын ахлах сургууль, олон улсын гадаад хэлний ахлах сургууль), тамирчдыг дэмжих биеийн тамирын ахлах сургуулиуд (Биеийн тамирын ахлах сургууль), үйлдвэрлэлийн эрэлт хэрэгцээтэй шууд холбоотой тусгайлсан сургалтын хөтөлбөрийг хэрэгжүүлдэг ахлах сургуулиуд (үйлдвэрлэлийн эрэлт хэрэгцээг хангах ахлах сургууль) багтдаг. Сурагчдыг дүн, багшийн захидал, ярилцлага, практик шалгалтын оноонд үндэслэн сурагчийн бие даан суралцах арга барилаар нь үнэлж, сонгон шалгаруулдаг. Тодруулбал, шинжлэх ухааны ахлах сургууль, гадаад хэлний ахлах сургууль, олон улсын ахлах сургууль, олон улсын гадаад хэлний ахлах сургуулиуд элсэлтийн квотынхоо 20 гаруй хувийг нийгмийн ухамсарт дэмжлэг шаардлагатай сурагчдад чиглэсэн нийгмийн нэгдлийн шалгаруулалтаар сонгон шалгаруулдаг. |
| (3) Мэргэшүүлэх ахлах сургууль | Авьяас болон чадамжаараа төстэй сурагчдыг тусгай салбарын боловсон хүчин болгон бэлтгэх сургалт, мөн байгаль дээрх дадлага ажил, туршилт судалгаа голлосон сургалтыг мэргэжлийн түвшинд явуулдаг ахлах сургуулийг мэргэшүүлэх ахлах сургууль гэнэ. Хэл шинжлэл, тоо бодлого, англи хэл, нийгэм гэх мэт ерөнхий мэдлэгийн хичээлээс гадна газар тариалан, аж үйлдвэрлэл, худалдааны мэдээлэл, далайн бүтээгдэхүүн, далайн тээвэр, үйлдвэр үйлчилгээ гэх мэт сургуулийн онцлогын дагуу олон төрлийн мэргэжлийг эзэмших боломжтой юм. Сурагчдыг хичээлийн дүн, ярилцлага, ур чадварын шалгалтаар шалгаруулж авдаг. |
| (4) Бие даасан ахлах сургууль | Бусад сургуультай харьцуулахад сургууль болон сургалтын явцыг чөлөөтэйгээр явуулж болдог ахлах сургуулийг хэлнэ. Сургуулийн удирдлагад эрх мэдэл, хариуцлагын аль алиныг олгодог бөгөөд сургууль тус бүр төрөл бүрийн, онцгой хөтөлбөрийн дагуу хичээллэдэг. Хэлбэрийн хувьд ‘Бие даасан олон нийтийн ахлах сургууль’, ‘Бие даасан хувийн ахлах сургууль’ гэж бий. Зарим Бие даасан олон нийтийн ахлах сургууль нь элсэлтээ компьютерээр сугалаа сугалуулах аргаар явуулдаг бол зарим нь хичээлийн дүнгээр шалгаруулан авдаг. Хувийн ахлах сургууль нь хувийн хэрэг, багшийн тодорхойлолт, ярилцлага, зэрэг тухай сурагчийн бие даан суралцах чадварыг үнэлж болох шалгуурын тусламжтайгаар шалгаруулж авдаг. Тодруулбал, хувийн хэвшлийн ахлах сургуулиуд элсэлтийн квотынхоо 20 гаруй хувийг нийгмийн ухамсарт дэмжлэг шаардлагатай сурагчдад чиглэсэн нийгмийн нэгдлийн шалгаруулалтаар сонгодог бөгөөд 2025 оны хичээлийн жилээс эхлэн бие даасан хувийн ахлах сургуулиуд улсын хэмжээнд элсэлт авахдаа элсэлтийн квотын 20-иос дээш хувийг харьяалах ахлах сургуулийн харьяа дүүргийн дунд ангид суралцаж буй сурагчдаас сонгоно. |
| Хамрагдах хүн | Амьжиргаа баталгаажуулах тэтгэмж авдаг хүн | Өрх толгойлсон эцэг/эх | Доод түвшингийн амьжиргаатай иргэн | Орлого, эд хөрөнгийн хэмжээ нь магадлагдсан иргэн | Сургуулийн захирал санал болгосон |
|---|---|---|---|---|---|
| Ахлах сургуулийн төлбөр | ○ | ○ | ○ | △ | △ |
| Хоолны мөнгө | ○ | ○ | ○ | △ | △ |
| Хичээлийн дараах сургалтын төлбөр | ○ | ○ | ○ | △ | △ |
| Интернет·PC | △ | △ | △ | △ | △ |
| Хамрагдах хүн | Бүрдүүлэх бичиг баримт |
|---|---|
| Амьжиргаа баталгаажуулах тэтгэмж авдаг хүн, өрх толгойлсон эцэг/эх бүхий гэр бүлийн хүүхэд(хуулиар баталгаажуулсан), доод түвшний амьжиргаатай өрхийн хүүхэд(хуулиар баталгаажуулсан), орлого эд хөрөнгийн хэмжээ нь магадлагдсан хүн |
|
| Сургуулийн захирлын санал болгосон сурагч |
|